Online User عوامل موثر در محیط کار: تشعشعات (قسمت ششم) - مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی - تحقیق در عملیات - مدیریت تولید - ...

عوامل موثر در محیط کار: تشعشعات (قسمت ششم)
نویسنده : محسن رحیمی - ساعت ۳:٠٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٥/۳۱
 

رفع آلودگی در مورد مواد رادیواکتیو :

هدف از رفع آلودگی به مواد رادیواکتیو پاک ساختن اشخاص یا اجسامی است که به این مواد آلوده شده اند . منبع آلودگی ممکن است نسبت به شخص خارجی باشد مانند آلوده شدن به اشعه ای که توسط عناصر رادیو اکتیو حاصل از اجسام آلوده ( لباس ، آب ، هوا ... پیش می آید . منبع آلودگی ممکن است داخلی باشد که حاصل ورود مواد رادیواکتیو در بدن از راه خوراکی یا استنشاق یا پوست خواهد بود .

هدف از رفع آلودگی کاهش آن به پائین ترین حد مجاز است . پس از تعیین منطقه آلوده شده به کمک یک یا چند یک از طریق زیر می توان رفع آلودگی نمود .

الف – طریقه مکانیکی: عبارت است از رفع آلودگی توسط برس ، فشار هوا و فشار آب

ب- طریقه فیزیکی: در مواردی که اجسام آلوده توسط ایزوتوپهای رادیواکتیو کوتاه عمر
 ( چند ساعت تا سه روز ) آلوده شده باشد با محبوس کردن آنها بتدریج از میزان رادیواکتیویته آنها کاسته میشود . در مورد مایعات آلوده شده می توان از تبخیر ، تقطیر ، یا تصفیه آنها توسط اولتراسون ... استفاده کرد .

ج – طریقه شیمیایی: به کمک اسیدها ، بازها ، ... می توان تشکیل ترکیبات معاوضه کننده یونها داد و ترکیبات مواد آلوده کننده را به حال محلول دفع کرد .

د- طریقه بیولوژیکی: این طریقه معمولا همراه با طرق دیگر برای رفع آلودگی بکار می رود عبارت است از حذف سطحی مواد آلی محلول یا کلوئیدهای آلوده به مواد رادیواکتیو توسط باکتریها.

هر یک از طریق فوق الذکر می توانند برای آلودگیهای مشخصی مناسبتر باشند که در زیر به ذکر آنها می پردازیم .

رفع آلودگی از آبها : اگر چه تقطیر آب طریقه موثری برای رفع آلودگی است (باستثناء موارد آلودگی به تریتیوم و مواد رادیو اکتیو محلول) ولی از نظر اقتصادی بویژه در مواردی که مقادیر زیادی آب آلوده شده باشد ، مقرون به صرفه نیست. برای رفع آلودگی آبها از روشهائی چون رسوب دادن مواد، جذب مواد، معاوضه یونی ... بطورانفرادی یا توام استفاده می شود.

رفع آلودگی سطوح : این امر با شرایط و نوع آلودگی، خصوصیات سطح آلوده شده و نوع ماده رفع کننده آلودگی مربوط می باشد. اگر چه خصوصیات فیزیکی یک سطح وظائفی در مورد نگهداری و جذب مواد رادیو اکتیو اعمال می کند ولی خواص شیمیایی آن مسئول چگونگی واکنشی است که بین یون رادیواکتیو و آن سطح پدید می آید. معمولا سطوح صاف و صیقلی شده در برابر آلودگی از سطوح پرزدار و دارای شکاف مقاوم ترند بعضی از سطوح مانند پلی اتیلن براحتی توسط مواد اسیدی رقیق شده پاک می شوند . فولادی را که اکسید نمیشود ، میتوان ابتدا با محلول اسید سیتریک 10 درصد و سپس با محلول اسید سیتریک 5 درصد پاک کرد . برای پاک کردن سطوح رنگ شده رفع آلودگی اولیه را به کمک حلالهای آلی انجام می دهند . برای رفع آلودگی از آهن و سرب از طریقه های مکانیکی (هوای فشرده) توام با طریقه های فیزیکی یا شیمیائی (بکار بردن بخار) استفاده می کنند. از آنجا که نمی توان از بتون و سیمان دفع آلودگی نمود باید حتما آنها را در صورت آلوده شدن عوض کرد.

رفع آلودگی لباسها : در این مورد نیز رفع آلودگی بستگی به خصوصیت و اهمیت آلودگی و نوع جنس لباس دارد . معمولا لباسهای حفاظتی را در لباسشوئیهای مخصوص با استفاده از مواد شیمیایی آلی ، اسیدی و قلیایی شستشو می دهند . امواج اولتراسون نیز در مواردی از آلودگیهای شدید برای انجام معاوضه یونی بکار می روند.

رفع آلودگی از اشخاص : رفع آلودگی های پوستی هر چه زودتر باید شروع گردد تا موثر واقع شود . معمولا مواد رادیواکتیو جامد آسانتر از مواد رادیواکتیو محلول بویژه محلولهای اسیدی و قلیایی  پاک می شوند. کوچکترین خراش روی پوست ممکن است باعث نفوذ عمقی مواد رادیواکتیو در بدن گردد. ساده ترین وسیله پاک کردن پوست، شستشو با آب گرم و صابون می باشد که معمولا کافی نبوده و بکار بردن پاک کننده های ترکیب شده از مواد مخصوص و جذب کننده ها و غیره را ضرورری می سازد . این مواد پوست را بخوبی پاک ساخته و صدمه ای بدان نمی رساند. محلولهای 1 تا 3 درصد اسیدهای کلرید ریک یا سیتریک پاک کننده های خوبی برای پوست هستند ولی باید از استعمال زیاد آنها پرهیز کرد چون علاوه بر تحریک کردن پوست نفوذ عمقی مواد رادیو اکتیو را نیز تسهیل می کنند . شستشوی پوست نباید بیش از 10 تا 12 دقیقه طول بکشد . چون باعث صدمه رسانیدن به آن و درنتیجه آلودگی عمقی می گردد . معمولا این مدت برای پاک کردن پوست کافیست، ولی در مواردی که آلودگی باقیمانده از حداکثر مجاز بیشتر باشد، شخص باید مثل موارد آلودگی داخلی تحت کنترل پزشکی قرار گیرد.

مطلب مرتبط بعدی: مطالعه و طراحی کار با رعایت اصول ارگونومی

مطلب مرتبط قبلی: عوامل موثر در محیط کار: تشعشعات (قسمت پنجم)