Online User مطالعه و طراحی کار با رعایت اصول ارگونومی - مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی - تحقیق در عملیات - مدیریت تولید - ...

مطالعه و طراحی کار با رعایت اصول ارگونومی
نویسنده : محسن رحیمی - ساعت ۸:٥۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٦/٢
 

در سلسله مطالب قبل در خلال صحبتهائی که بر روی عوامل محیطی و تاثیراتشان بر روی کارکنان شد، در مورد لزوم رعایت بعضی موازین ایمنی، بهداشتی و حفاظتی در رابطه با عواملی مانند نور، سر و صدا، ارتعاشات، دما،... نیز بحث کردیم.

در ادامه کوشش خواهیم کرد تا نکات مهمی را در ارتباط با طراحی محیط کار از دیدگاه ارگونومی مطرح کنیم. چنانکه همگی می دانیم، طراحی محل کار جدا از مطالعه و فرآیند کار و تولید نمی تواند باشد، اما از آنجائیکه  مطالعه و طراحی کار خود مباحث بسیار گسترده و عمیقی را در بر می گیرد، در اینجا سعی ما بر آن خواهد بود تا بیشتر آن جنبه هائی از طراحی سیستم های مختلف کاری را که به محیط کار و اللخصوص به شرایط بهداشتی، ایمنی و حفاظتی محیط کار ربط دارند را مورد توجه خود قرار دهیم.

اگر کار را بعنوان یک سیستم در نظر بگیریم، می توانیم به جرات اذعان کنیم که این سیستم از دو خرده سیستم که در تعامل با یکدیگر در جهت رسیدن به یک هدف مشخص (تولید ارزش) هستند، تشکیل شده است. این دو خرده سیستم عبارتند از سیستم اجتماعی و سیستم فنی. سیستم فنی کار شامل مجموعه ای از فرآیندهای دگرگون ساز، استحاله گر و تبدیل کننده می باشد که بوسیله انسانها مورد استفاده قرار می گیرد. این مجموعه شامل کلیه جریانات عملیات فنی اجرایی، کلیه ابزار و ماشین آلات مورد استفاده، کلیه موادی که برای تغذیه آنها بکار می روند و بالاخره کلیه محصولات و خدمات تولید شده می باشد. به گفتار دیگر سیستم فنی کار عبارت است از مجموعه ای از ابزار و ماشین آلات فنی که با دست یا بصورت مکانیکی و بطور منظم مورد استفاده قرار می گیرند تا محصولات و خدماتی را ارائه دهند. اما حول این سیستم فنی کار یک سیستم اجتماعی کار نیز وجود دارد که عبارتست از انسانهائی که درگیر در تولید هستند. چنانکه قبلاً گفته شد، سیستم فنی کار نوع بخصوصی از سازماندهی اجتماعی کار را به سازمانها تحمیل می کند ولی از آنجا که این سازماندهی کاری ابعاد اجتماعی – روانی مخصوص به خود را بطور مستقلی دارد، در جهت تولید تاثیراتی را بر سیستم فنی کار می گذارد. نتیجتا می توان عنوان کرد که سیستم کار یک سیستم اجتماعی – فنی است که برای طراح آن بایستی کلیه ابعاد اجتماعی، روانی و فنی کار را مورد توجه قرار داد.

با توجه به مطالب فوق، مطالعه و طراحی حل کار جدا از مطالعه انسان های درگیر در تولید (نیازهای روحی و اجتماعیشان، قابلیتهای جسمی و روحیشان، ...) و مطالعه ابعاد فنی تولید (طراحی ماشین آلات و ابزار، طراحی مراحل مختلف انجام کار، طراحی محیط کار، ...) نمی باشد. هر سیستم کاری بنا به مقتضیات اجتماعی – فنی که دارد بایستی مورد مطالعه و طراحی قرار گیرد. در مطلب مرتبط بعد چند نوع از سیستمهای کاری را بخصوص از نظر محیطی مرور می کنیم. چنانچه گفته شد، هدف ما در اینجا بیشتر مطالعه و طراحی محل کار است تا فرآیند کار و یا فرآیند تولید.

مطلب مرتبط بعدی:دسته بندی سیستم های کاری بر اساس ارگونومی

مطلب مرتبط قبلی: عوامل موثر در محیط کار: تشعشعات (قسمت ششم)