Online User طراحی محل کار از دیدگاه آنتروپومتری - مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی - تحقیق در عملیات - مدیریت تولید - ...

طراحی محل کار از دیدگاه آنتروپومتری
نویسنده : محسن رحیمی - ساعت ۸:۳٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٦/۱٢
 

چنانچه گفته شد، آنتروپومتری علم آگاهی به ابعاد و اندازه های بدن انسان و کاربرد آنها می باشد. مثلا اندازه های استخوانها، ماهیچه ها، ساختار مفاصل و نسوج و کاربرد آنها در کار کردن جزء موضوعات مورد بحث آنتروپومتری می باشد.

برای طراحی محیط کار لازم است که مهمترین ابعاد بدن انسان و گستردگی فضای حرکتی دستها و پاها را بشناسیم. چنانکه میدانیم این اندازه ها و ابعاد در انسانهای مختلف متفاوت می باشد. برای طراحی محل کار نبایستی به حد متوسط اندازه ها اکتفا کرد. زیرا انسانهای کوتاه قد و یا بلند قد نیز توقع شرایط کاری مناسب را دارند. طراحان محل کار بایستی سعی نمایند که محل های کار برای حدود 90 درصد از افراد راحت و مناسب باشد و بعنوان مثال مردان دارای 165 تا 185 سانتیمتر قد و زنان دارای 153 تا 174 سانتیمتر قد را بپوشاند. در جدول صفحه بعد ابعاد و اندازه های بدن انسان در حالات مختلف آمده است. این اندازه ها شامل حد متوسط اندازه ها و همچنین محاسبه حد پائین و حد بالائی آنهاست. حدود اندازه ها به نحوی محاسبه شده اند که فقط 5 درصد از کسانی که اندازه شان گرفته شده پائینتر از حد پائینی یا بالاتر از حد بالائی هستند.

لازم به تذکر است که انحراف از حد پائینی یا حد بالائی در همه موارد تاثیر مشابه بر روی افراد ندارد، مثلا صندلی های خیلی بلند برای کار دفتری بسیار ناراحت کننده هستند، در صورتیکه صندلی های کوتاه آنچنان آزار دهنده نیستند. همچنین باید توجه داشت که این انحرافات در کارهای مختلف تاثیر یکسانی ندارند. مثلا برای یافتن ارتفاع مناسب محل نشیمن صندلی از زمین چنانکه گفته شد، باید به اندازه های افراد پا کوتاه توجه داشت، در حالیکه در تعیین ارتفاع مناسب در کارهائی که به فضای زیادی برای حرکت زانوان در هنگام کار نیاز دارند (نظیر کار با ماشین پرس)، بایستی ابعاد انسانهای پا بلند را در مد نظر داشت. در زیر طراحی محل کار را برای کارهای ایستاده و همچنین نشسته از نظر می گذرانیم. البته تعدادی از کارها هستند که می توانند هم بصورت نشسته و هم ایستاده طراحی شوند، مخصوصا آن دسته از کارهائی که با تغییر حالت از دقت کار کم نمی شود. در اینجور مواقع، ارتفاع محل کار برای کار بصورت ایستاده در نظر گرفته می شود. سپس می توان صندلی را برای اپراتور در نظر گرفت که ارتفاعش 40 تا 45 سانتیمتر بالاتر از حالت طبیعی باشد (در این هنگام یک زیر پائی نیز لازم است). به این ترتیب، هنگام نشستن پاها امکان حرکت دارند و بسادگی می توان در حالت نشسته به حالت ایستاده تغییر وضعیت داد. در اینجور موارد باید توجه داشت که در هر دو حالت چشم ها و دستها در یک ارتفاع قرار داشته باشند و صندلی نیز براحتی قابل حرکت باشد.

مطلب مرتبط بعدی: طراحی محل کار بصورت نشسته

مطلب مرتبط قبلی: دسته بندی سیستم های کاری بر اساس ارگونومی