Online User چیدمان گروهی (چیدمان سلولی) (Group layout) - مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی - تحقیق در عملیات - مدیریت تولید - ...

چیدمان گروهی (چیدمان سلولی) (Group layout)
نویسنده : محسن رحیمی - ساعت ۸:۳۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٦/٢٥
 

در حال حاضر با توجه به تنوع اندازه های دسته های تولیدی و توالی عملیات، روند رو به رشدی جهت افزایش هر چه بیشتر انعطاف پذیری در سیستم های تولیدی وجود دارد. امروزه یکی از چیدمان های مهم، گروه بندی تجهیزات برای انجام مجموعه ای از عملیات ها بر روی اجزاء و محصولات یکسان و هم خانواده است.

تکنولوژی گروهی[1] (GT) عبارت است از تجزیه و تحلیل و مقایسه اجزاء و قطعات و قراردادن قطعات یکسان و دارای مشخصات مشابه در گروه های مجزا. GT می تواند به منظور ایجاد نوعی چیدمان ترکیبی که هر دو چیدمان فرآیندی خالص و چیدمان محصولی خالص را در بر دارد مورد استفاد قرار گیرد. این روش برای شرکت هایی که قطعات متنوعی را در دسته های کوچک تولید می کنند می تواند بسیار مفید باشد.

استفاده از تکنولوژی گروهی شامل دو مرحله اساسی است، اولین گام تعیین خانواده قطعات و یا گروه ها است. گام دوم در استفاده از تکنولوژی گروهی، چیدمان تجهیزاتی از کارخانه است که برای تولید خانواده­ای خاص از قطعات مورد استفاده قرار می گیرند. این کار در حقیقت یعنی ایجاد کارخانه های کوچکی درون کارخانه اصلی. تکنولوژی گروهی باعث کاهش زمان برنامه ریزی تولید و همچنین زمان راه اندازی ماشین آلات می گردد.

چیدمان گروهی یا چیدمان سلولی ترکیبی از دو چیدمان فرآیندی و محصولی است. این چیدمان به نوعی دارای مزایای هر دو سیستم است. اگر m ماشین و n قطعه وجود داشته باشند، در چیدمان گروهی این ماشین ها و قطعات به سلول های مجزایی تقسیم می شوند که هر کدام از آنها دارای تعدادی ماشین و تعدادی قطعه هستند به گونه ای که همه قطعات تخصیص داده شده به هر گروه، در همان سلول و با تجهیزات موجود در آن سلول تولید می شوند. یکی از اهداف عملیاتی بکارگیری چیدمان گروهی، حداقل نمودن جابجایی های درون سلولی است.

وظیفه اساسی در چیدمان گروهی تعیین خانواده های قطعات است. کلیه قطعات هم خانواده که دارای مشخصه های مشابه هستند، باید بوسیله تجهیزات موجود در یک سلول خاص قابل تولید باشند. هر سلول قادر خواهد بود کلیه نیازمندیهای لازم برای تولید یک خانواده از قطعات را که به آن سلول اختصاص داده شده است تامین کند.

در فرآیند طراحی چیدمان اهداف گوناگونی دنبال می شوند اما این شرایط تولید است که هدف اصلی و در نهایت نوع چیدمان نهایی را مشخص می کند. در چیدمان فرآیندی، هدف حداقل نمودن کل هزینه جابجایی مواد است. در این نوع چیدمان هزینه تجهیزات به دلیل ماهیت چیدمان فرآیندی در حداقل قرار دارد. در چیدمان محصولی اما قضیه کاملاً بر عکس است به این صورت که هزینه جابجایی مواد در شرایط حداقلی قرار دارد اما هدف حداقل نمودن هزینه تجهیزات است. 

در چیدمان گروهی هدف اصلی حداقل نمودن مجموع هزینه های تجهیزات و جابجایی است. بنابراین به آن چیدمان چند هدفه نیز می گویند. در شکل 1 نوعی از چیدمان گروهی آورده شده است.

 

شکل 1. چیدمان گروهی یا چیدمان سلولی

مزایای چیدمان گروهی

  • استاندارد سازی و شاخص سازی اجزاء
  • بالابردن اطمینان برآوردها و تخمین ها
  • افزایش کارایی و اثربخشی عملیات ها و تجهیزات
  • افزایش کیفیت خدمات و محصولات مشتری
  • کاهش زمان کل عملیات تولید
  • کاهش کار در جریان و جابجایی مواد و محصولات
  • کاهش مجموع کل هزینه ها

معایب

بکارگیری این نوع از چیدمان برای هر شرکت و هر شرایط تولیدی امکان پذیر نیست. اگر محصولات تولید شده کاملاً غیر همسان باشند، در این صورت تشکیل سلول های هم خانواده بی معناست.



[1] Group technology

مطلب مرتبط بعدی: چگونه یک چیدمان محصولی طراحی کنیم؟ (قسمت اول)

مطلب مرتبط قبلی: چیدمان موقعیت ثابت