Online User تاریخچه بهینه سازی - مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی - تحقیق در عملیات - مدیریت تولید - ...

تاریخچه بهینه سازی
نویسنده : محسن رحیمی - ساعت ٥:۱٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٤/۱
 

برخی از تکنیک های بهینه سازی قدمتی بیش از یک قرن دارند. در ابتدا برای یافتن ماکزیمم و مینیمم یک تابع، از ریاضیات دیفرانسیلی استفاده می شد که در بسیاری از مسائل تجربی و تئوری کاربرد مناسبی نداشت. آغاز قرن بیستم را می توان آغاز توسعه استفاده از مدل های ریاضی و تکنیک های بهینه سازی دانست. در سال 1900 گانت[1] نمودار هایی را برای برنامه ریزی ساعت کار ماشین ها به صورت اثربخش استفاده نمود که امروزه به عنوان «گانت چارت[2]» شناخته می شود. در سال 1915 هریس[3] فرمول بندی ریاضی خاصی را برای محاسبه میزان اقتصادی سفارش قطعه از تامین کننده ارائه نمود که امروزه با اصطلاح «مقدار اقتصادی سفارش[4]» در مدیریت موجودی شناخته می شود و در سال 1917 ارلانگ، فرمولی ریاضی را برای تحلیل مسئله محاسبه تعداد تماس های وارده به یک تلفن خودکار استخراج نمود که توسعه آن منجر به محاسبات و تحلیل های مربوط به صف و در نهایت ایجاد موضوعی به نام تئوری صف گردد.

 

دولت بریتانیا در جنگ جهانی دوم تیمی از مهندسان عمران را جهت ارائه مشاوره به فرماندهان در حل مسائل پیچیده، استراتژیک و تاکتیکی تشکیل داد. هدف از این کار حداکثر نمودن قوای جنگی با استفاده از منابع محدود در دسترس بود. موفقیت گروه بریتانیایی باعث شد ایالت متحده آمریکا نیز گروهی مشابه را در 1942 تاسیس کند، اگرچه تشکیل گروه کوچکتری نیز در سال 1937 گزارش شده است. جامعه دانشمندان بریتانیا به مجموعه فعالیت های این تیم ها اصطلاح «تحقیق عملیاتی[5]» را اختصاص داد، در حالیکه در ایالت متحده از اصطلاح «تحقیق در عملیات[6]» استفاده شد. در پی موفقیت های فراوان فعالیت این تیم ها، موضوعی با نام «تحقیق در عملیات» به صورت مجزا در مجموعه عای آموزشی، دانشگاه ها و دانشکده ها معرفی گردید. لازم به ذکر است که بهینه سازی[7] به عنوان زیرمجموعه ای از علم تحقیق در عملیات مطرح است.

 پس از جنگ جهانی دوم،... (در ادامه مطلب)



[1] H.L. Gantt

[2] Gantt Chart

[3] F.W. Harris

[4] Economic Order Quantity

[5] Operational Research

[6] Operation Research

[7] Optimization

 

پست مرتبط بعدی:

پست مرتبط قبلی: رابطه مدلسازی و بهینه سازی


 پس از جنگ جهانی دوم، نتایج حاصل از بکاربردن تحقیق در عملیات در مسائل نظامی در زمینه های گوناگونی مورد استفاده قرار گرفت و بواسطه گسترش روز افزون استفاده از این علم در بسیاری از صنایع، علوم و حتی خدمات عمومی توسعه و پیشرفت قابل ملاحظه ای در تکنیک های تحقیق در عملیات حاصل شد. با توسعه این علم، مدیران و تصمیم گیرندگان به این نتیجه رسیدند که صرفه جویی های حاصل از بکارگیری تکنیک های تحقیق در عملیات در حل مسائل می تواند بسیار سودآور باشد زیرا حتی صرفه جویی ده ریالی در هر واحد در سیستم های تولید انبوه می تواند میلیون ها ریال سودآوری داشته باشد.

در سال 1947، جرج دانتزینگ[1] الگوریتم سیمپلکس را برای حل مسائل برنامه ریزی خطی ارائه داد که این امر منجر به معرفی او به عنوان یکی از بزرگان علم تحقیق در عملیات شد. برنامه ریزی خطی یکی از تکنیک های پایه و اولیه در بهینه سازی است. توسعه سیستماتیک الگوریتم های محاسبه برای حل مسائل برنامه ریزی خطی در سال 1952 در شرکت رند[2] در سانتا مونیکای ایالت متحده و تحت رهبری دانتزینگ کلید خورد. دانتزینگ به طور مداوم تا اواخر سال 1956 روی این پروژه کار می کرد تا اینکه در این سال پیشرفت بزرگی در نسل اول کامپیوتر ها ایجاد شد. اهمیت برنامه ریزی خطی در سال 1980 توسط یک مهندس کامپیوتر با نام لازلو لوواز[3] بیشتر مطرح شد و ادعا نمود « اگر اطلاعاتی آماری در رابطه با زمانی که کامپیوتر ها در سراسر دنیا بر روی مسائل مختلف صرف می کنند جمع آوری شود آنگاه احتمالاً برنامه ریزی خطی بیشترین زمان را در بین مسائل مختلف به خود اختصاص می داد.» همچنین در همان سال ایگن لاولر[4] در برکلی در مقاله ای نوشت «برنامه ریزی خطی علمی است که می تواند در زمینه ها مختلف مورد استفاده قرار گیرد از جمله: تخصیص منابع، برنامه ریزی تولید، زمان بندی انجام کار، تصمیم گیری در انتخاب پروژه های سرمایه گذاری و حتی تعیین استراتژی های بازاریابی. تاثیر اقتصادی و فراگیر برنامه ریزی خطی در صنایعامروز دنیا غیر قابل انکار است.». 

در مجموع توسعه تکنیک های بهینه سازی همچنان ادامه دارد و در نیم قرن اخیر پیشرفت هایی در زمینه تکنیک های ابتکاری مانند شبیه سازی تعمیم یافته، جستجوی ممنوعه، الگوریتم ژنتیک، محاسبات شبکه عصبی، منطق فازی و کلونی مورچگان صورت گرفته است که راه های جدیدی را برای مدیران در خصوص تصمیم گیری در مسائل  پیچیده تر باز نموده اند.



[1] George B. Dantzing

[2] Rand

[3] Laszlo Lovasz

[4] Eugene Lawler