Online User استرس یا فشارهای روانی و عصبی ناشی از کار - مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی - تحقیق در عملیات - مدیریت تولید - ...

استرس یا فشارهای روانی و عصبی ناشی از کار
نویسنده : محسن رحیمی - ساعت ٥:٥٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٧/٢٩
 

استرس مجموعه ای از واکنشهای انسان نسبت به عوامل ناسازگار و پش بینی نشده محیطی است ، بدین گونه که هر گاه تعادل و سازگاری فرد با محیطش بعلت عوامل خارجی یا داخلی از میان برود استرس پدید می آید و غدد بدن ترشح می کنند تا مقاومت بدن را در مقابل ناسازگاری بالا ببرند . چنانچه ناسازگاری محیطی یا داخلی بیش از اندازه افزایش یافته و طولانی شود یا بصورت در پی و دائمی تجدید شود منجر به ناراحتیها  و اختلالات روانی مختلفی که در زیر به شرح چند یا یک از آنها می پردازیم می شود.

برای مطالعه متن کامل این مقاله روی گزینه "ادامه مطلب" کلیک کنید.

(791 کلمه/0 شکل/0 جدول)

مطلب مرتبط بعدی: انواع استرس کاری و روش های جلوگیری از آن

مطلب مرتبط قبلی: طراحی کار از دیدگاه روانی (قسمت دوم)


استرس مجموعه ای از واکنشهای انسان نسبت به عوامل ناسازگار و پش بینی نشده محیطی است ، بدین گونه که هر گاه تعادل و سازگاری فرد با محیطش بعلت عوامل خارجی یا داخلی از میان برود استرس پدید می آید و غدد بدن ترشح می کنند تا مقاومت بدن را در مقابل ناسازگاری بالا ببرند . چنانچه ناسازگاری محیطی یا داخلی بیش از اندازه افزایش یافته و طولانی شود یا بصورت در پی و دائمی تجدید شود منجر به ناراحتیها  و اختلالات روانی مختلفی که در زیر به شرح چند یا یک از آنها می پردازیم می شود.

پارانویا : عبارت است از بیماری که در آن شخص میپندارد که بوسیله عوامل خارجی بصورت دائمی مورد تجدید واقع می شود و همیشه از دیگران ترس دارد و آنها را بدلخواه خود می پندارد.

اسکیزوفرنی : عبارت است از بیماری روانی که در آن فرد در لاک خود فرو رفته و هر نوع رابطه اجتماعی را با دیگران رد می کند و حتی تا به آنجا پیش می رود که با هیچکس صحبت نمی کند.

اسکلروزیر : یا بیماری احساس حقارت که در آن فرد خود را نسبت به دیگران بسیار کوچک و حقیر می شمارد و هر گونه اعتماد به نفس خود را از دست می دهد.

بسیاری از بیماریهای دیگر روانی نیز به خاطر روابط اجتماعی غلط در محیطهای کاری ( اللخصوص روابط نابهنجار با مافوق ) و طراحی غلط وظائف (کارهای انفرادی و تکراری و یکنواخت ) می توانند حتی موجب از کار افتادگی شخص شوند .

علل استرس :

باید توجه داشت که استرس فقط بعلت رویدادهای نامطلوب محیطی ایجاد نمی شود بلکه ترفیع مقام ، پیدا کردن شغل جدید ، باز طراحی وظائف و ایجاد تغییرات در سازماندهی کار ، و خیلی از اتفاقات مطلوب نیز استرس زا هستند ، چرا که استرس واکنش طبیعی بدن برای بالا بردن مقاومت بدن در شرایط نا مانوس ، جدید ، ناشناخته و مبهم می باشد . تعدادی از عوامل  استرس زا را می توانیم به شرح زیر نام ببریم .

-        مسئولیتهای کاری بالا

-        هیجان پذیری و اضطراب در شروع کار پس از یک بیماری و حادثه کاری

-        ترفیع مقام یا بالعکس جلوگیری از ترقی و ترفیع مقام

-        کار در انزوا

-        کار بصورت یکنواخت و تکراری و بدون مسئولیت

-        تغییرات در سازماندهی کار ( غنی کردن مشاغل ،... )

-        انتظارات ، اهداف و توقعات برآورده نشده (پاداش ، ترفیع ، ... )

-        روابط اجتماعی نامطلوب در محیط کار ( مخصوصا با مافوق )

-        تزلزل در وضع و موقعیت سازمان ( امکان ورشکتسگی ، اخراج دسته جمعی ،... )

عوارض اولیه و اثرات ناشی از استرس در کار :

عوارض و اثرات اولیه استرس عبارتند از عصبانیت ، تحریک پذیری ، خستگی ، سر درد ، بی خوابی ، رفتارهای تهاجمی ، منفی گرائی ، آشفتگی ذهنی و پریشان گویی، افسردگی ،... که می توانند به یکسری اثرات کاری بیانجامند مانند بی تفاوتی و بی علاقگی به کار ، غیبتهای متوالی ، نقل و انتقالات و تعویض شغل ، پائین آمدن بازده کاری . در صورتیکه موقعیت استرس زا بصورت متوالی و پی در پی موجود باشد می تواند به یکسری بیماریهای جسمی مانند زخم معده و بیماریهای روحی مانند آنهایی که در فوق ذکر شده ، منجر شود .

مراحل استرس :

استرس در سه مرحله انجام می پذیرد :

الف –اعلام خطر : که می تواند بدنبال یک اتفاق و رویدا د غیر منتظره بوجود آید .

تنفس ، فشار خون و ضربان قلب افزایش یافته و انقباضات عضلانی حادث می گردد . عرق کردن ، پریدگی رنگ و پائین آمدن قند خون نیز از علائم این مرحله هستند .

ب – واکنش : که در این مرحله فرد دست به مبارزه یا گریز می زند . بدن برای مصرف انرژی و سوخت و ساز بالا آماده می شود و هورمونهای مشخصی ترشح می کنند.

ج- آرامش : در این مرحله همه چیز به حالت عادی بر می گردد و بدن برای استر س بعدی آرامش لازمه را باز می یابد.

اگر حالت استرس زا طولانی شود یا بصورت پی در پی تجدید شود و بدن فرصت آماده شدن را نداشته باشد ، استرس می تواند چنانکه گفته شد ، منجر به بیماریهای جسمی مانند زخم معده و اثنی عشر و خونریزی آنها منجر گردد . البته میزان مقاومت افراد در قبال فشارهای استرس زا بسیار متفاوت است . عده ای در مقابل اندک تغییرات شغلی دچار فشارهای روانی می گردند در صورتیکه عده ای دیگر توان رویا روئی با استرسهای شدید ( مانند تصمیم گیریهای حیاتی و مهم بصورت پی در پی ، جنگ قدرتهای طولانی ،... ) را دارا هستند . بنابراین می توان گفت که واحد مشخصی در مورد استرس برای همه افراد وجود ندارد.

مطلب مرتبط بعدی: انواع استرس کاری و روش های جلوگیری از آن

مطلب مرتبط قبلی: طراحی کار از دیدگاه روانی (قسمت دوم)