Online User انواع استرس کاری و روش های جلوگیری از آن - مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی - تحقیق در عملیات - مدیریت تولید - ...

انواع استرس کاری و روش های جلوگیری از آن
نویسنده : محسن رحیمی - ساعت ٥:٢۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۸/٦
 

موارد استرس که در زندگی روزانه و زندگی اداری و شغلی افراد پدید می آیند عمدتا شامل ناکامی، اضطراب و کشمکش درونی است که هر یک از آنها به موانع و مشکلات گوناگونی وابستگی دارد که در راه رسیدن به هدف پدید می آید. در دنباله بحث به تشریح انواع استرس می پردازیم.

برای مطالعه متن کامل این مقاله روی گزینه "ادامه مطلب" کلیک کنید.

(790 کلمه)

مطلب مرتبط بعدی: استرس را چگونه اندازه گیری کنیم؟

مطلب مرتبط قبلی: استرس یا فشارهای روانی و عصبی ناشی از کار


موارد استرس که در زندگی روزانه و زندگی اداری و شغلی افراد پدید می آیند عمدتا شامل ناکامی، اضطراب و کشمکش درونی است که هر یک از آنها به موانع و مشکلات گوناگونی وابستگی دارد که در راه رسیدن به هدف پدید می آید. در دنباله بحث به تشریح انواع استرس می پردازیم.

الف- ناکامی: عبارت است از مسدود شدن راه برای رسیدن به هدف، به عنوان مثال، روشن نشدن اتومبیل در صبح برای رفتن سر کار می تواند، از آنجا که فرد را در رسیدن به هدفش (کار کردن) ناکام می گذارد، استرس زا باشد. در چنین موقعیتی دو راه وجود دارد. راه اول اینستکه فرد بصورت فعال در حل مشکل خود بکوشد و راه حل سازنده ای بیابد (مثلا کمک گرفتن از دیگران برای روشن کردن ماشین) راه دوم اینستکه فرد با استفاده از مکانیزمهای تدافعی مانند برونفکنی تقصیر را بگردن زمانه و سرنوشت یا ماشین یا دیگران انداخته و بجای اینکه با پیدا کردن راه حلی استرس را کاهش دهد به شدت آن بیافزاید. در محیطهای کاری نیز مدیران بایستی بجای توبیخ زیر دستان برای موفق نشدن در رسیدن به اهدافشان که بسیار استرس زا است، سعی در پیدا کردن معضلات و حل آنها بنمایند.

ب – اضطراب: اضطراب نوعی فشار روانی است که با ناکامی ارتباط زیاد دارد. در این حالت نیز افراد بجای واکنش نشان دادن در قبال وضع موجود نگران وضع آینده می شوند. از آنجا که هیچکس بدرستی از آینده خبر ندارد و قادر به پیش بینی دقیق آن نیست، همه افراد بنحوی کم و بیش دچار اضطراب هستند که خود باعث انگیزه برای فعالیت بیشتر در جهت تآمین موقعیت بهتر در آینده می شود. منتهی اضطرابهای بیش از حد و شدید پیامدهای بسیار نامطلوبی مانند ترس بی مورد، احساس عدم اطمینان، یا احتیاط بیش از حد در بر دارد که خود باعث تقویت رفتارهای نامطلوب کاری مانند محافظه کاری بیش از حد، اجتناب از هر نوع ابداع و نوآوری، عدم قدرت در تصمیم گیری، .... می شوند. اضطراب کم می تواند افراد را در کارشان یاری دهد ولی اضطراب شدید فرد را حتی در انجام کارهای عادیش دچار اشکال می سازد. (مثلا اضطراب شدید می تواند باعث شود که امتحان دانشجویی که درسش را خوب یاد گرفته خراب شود) بنابراین مدیران در این رابطه بایستی نقشی دو گانه ایفا کنند: از یک طرف با ایجاد امنیت شغلی و محیط حاکی از از ابهام و اضطراب شرایط را برای بالا بردن کارآئی افراد آماده کرده، و از طرف دیگر با ایجاد ترس از آینده و رقابت در بین افراد، انگیزه های لازم را برای عملکرد مطلوبتر افراد فراهم آورند.

بعنوان مثال مدیران می توانند، در طی مدتی که تغییرات مهمی برای باز طراحی وظایف و مشاغل انجام می شود، بمنظور پائین آوردن شرایط ابهام و مقابله با مقاومت افراد در برابر تغییرات کارکنان را در انجام طرح تغییرات و تصمیم گیری های مربوط مشارکت دهند.

ج- کشمکشهای روانی: این کشمکشها معمولا در حالتهای تصمیم گیری بین چند انتخاب پیش می آیند و باعث افزایش فشار عصبی می شوند. برای کاهش این نوع فشارها تنها راه چاره جمع آوری هر چه بیشتر اطلاعات در مورد موضوع است تا انتخاب آسانتر گردد اما اگر اطلاعات بدست آمده ضد و نقض باشند خود باعث بوجود آمدن کشمکشهای درونی برای انتخاب کردن یکی از گزینه ها می شوند. در این موارد بهترین کار برای کاهش کشمکش نمره دادن به گزینه ها با توجه به اهداف می باشد. در برخی موارد نیز کشمکشهای درونی پس از انتخاب گزینه و تصمیم گیری بوجود می یابد به این صورت که فرد پس از تصمیم گیری، با توجه به تاثیر و نفوذ سایر افراد و گروههائی که در رابطه با او هستند، تصمیم خود را زیر سوال می برد که خود باعث ایجاد کشمکشهای روحی می شود. در این مواقع افراد بصورت انعکاسی و حتی ناخودآگاه جهت کاهش کشمکش به تصمیم گیری خود بهای بیشتری می دهند یا به سایر آلترناتیوهای موجود بهای کمتری می دهند. مدیران باید در کاهش شرایط ابهام برای زیر دستانشان بکوشند و اهداف را بصورت هر چه واضحتر به آنها نشان دهند تا بتوانند افراد را از طریق تقویت باورهایشان به مشارکت در تصمیم گیریهایی که در آنها کشمکشهای درونی به حداقل رسیده باشند، ترغیب نمایند. در ضمن اهداف منظور شده برای کارکنان نبایستی غیر قابل دسترسی باشند که خود باعث افزایش استرس از طریق اضطراب می شود.

بطور کلی برای جلوگیری از افزایش استرس انجام اقدامات زیر مفید است:

  • شناخت صحیح موقعیت از طریق جمع آوری اطلاعات
  • تجربه اندوزی در کار
  • استراحت کافی
  • پرهیز از اشتغال به چند کار
  • هدف گرا بودن
  • مشارکت در تصمیم گیری های گروهی
  • کارگروهی، همکاری بصورت گروهی
  • معنی دار بودن کار
  • تغذیه مناسب (اجتناب از خوردن قهوه زیاد، کشیدن سیگار، ...)

مطلب مرتبط بعدی: استرس را چگونه اندازه گیری کنیم؟

مطلب مرتبط قبلی: استرس یا فشارهای روانی و عصبی ناشی از کار