Online User چگونه بر شرایط دمایی و آب و هوایی کارخانه نظارت کنیم؟ - مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی - تحقیق در عملیات - مدیریت تولید - ...

چگونه بر شرایط دمایی و آب و هوایی کارخانه نظارت کنیم؟
نویسنده : محسن رحیمی - ساعت ۸:٥٢ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/٩/۱۱
 

نظارت و کنترل بر شرایط آب و هوایی محیط کار، یکی از راهکارهای موثر در ایجاد راحتی و حفظ سلامت نیروی کار است که در نهایت منجر به افزایش بهره‌وری سازمان می‌گردد. در صورت وجود هوای بیش از اندازه گرم یا سرد، مسلماً کارمندان و کارگران احساس راحتی نمی‌کنند و کارایی آن‌ها افت خواهد کرد. به علاوه این امر ممکن است منجر به وقوع حوادث نامطلوبی گردد...

برای مطالعه متن کامل مقاله روی "ادامه مطلب" کلیک کنید.

(870 کلمه)

مطلب مرتبط بعدی: سیستم تهویه مطبوع در کارخانه

مطلب مرتبط قبلی: چگونه روشنایی کارخانه را تنظیم کنیم؟


نظارت و کنترل بر شرایط آب و هوایی محیط کار، یکی از راهکارهای موثر در ایجاد راحتی و حفظ سلامت نیروی کار است که در نهایت منجر به افزایش بهره‌وری سازمان می‌گردد. در صورت وجود هوای بیش از اندازه گرم یا سرد، مسلماً کارمندان و کارگران احساس راحتی نمی‌کنند و کارایی آن‌ها افت خواهد کرد. به علاوه این امر ممکن است منجر به وقوع حوادث نامطلوبی گردد.

سیستم بدن انسان به گونه‌ای است که سیستم عصبی و ارگانیزم های داخلی در یک دمای ثابت و معتدل بهترین کارآمدی را دارند. بنابراین بدن انسان همواره نسبت به دماهای بالاتر و پایین‌تر از دمای مطلوب واکنش نشان می‌دهد و سعی می‌کند توازن دمایی مناسبی با محیط برقرار کند. همین تمرکز بدن بر ایجاد تعادل باعث می‌شود سیستم‌های دیگر ضعیف‌تر عمل کنند. لذا ضروری است در محیط کار شرایط آب و هوایی را در حالتی مطلوب و بهینه تنظیم کنیم تا تعادل دمایی بدن با محیطش برقرار و مناسب باشد.

کار کردن در هوای گرم

نمونه‌هایی از شرایط کاری گرم اغلب در همه کشورها (چه گرم سیری و چه سردسیری) یافت می‌شود. برای مثال کار کردن در کشورهای گرمسیری که به طور طبیعی گرم هستند و طبیعی است که بدن با این گرمای طبیعی راحت‌تر از گرمای مصنوعی کنار می‌آید. برای نمونه کار کردن کنار کوره‌ها یا فرآیندهای شیمیایی گرما زا و یا انجام کاری با  فشار فیزیکی بیش از اندازه، باعث احساس گرمایی می‌گردد که بدن به راحتی با آن کنار نمی‌آید. اغلب در چنین محیط‌هایی تنها راه بدن برای از دست دادن گرما، عرق کردن است. با بخار شدن عرق، بدن کمی خنک می‌شود و بین سرعت تبخیر و احساس خوب خنک شدن رابطه مستقیمی وجود دارد. هر چه نرخ تبخیر عرق بیشتر باشد بدن سریع‌تر خنک می‌شود و احساس بهتری دارد. به کمک سیستم‌های تهویه مناسب می‌توان تبخیر را افزایش داد.

کار کردن در هوای سرد

محیط کاری بیش از اندازه سرد اغلب در مناطق سردسیری وجود دارد. البته در مناطق دیگر هم بسته به نوع کار ممکن است نیروی کار با محیط سرد سرو کار داشته باشند برای مثال در سردخانه‌های خاص.

در معرض هوای سرد بودن حتی برای مدت کوتاه می‌توان باعث ایجاد نشانه‌های عصبی در فرد گردد، به ویژه اگر با دمایی زیر 10 درجه سانتیگراد روبرو باشیم. در این شرایط بدن گرمای خود را به تدریج از دست می‌دهد و احساس خوبی ندارد. به همین دلیل نباید انتظار کارایی بالایی از افراد در این محیط داشت. در محیط‌های کاری سرد باید با پوشیدن لباس‌های مناسب، مثل کفش‌ها و جوراب‌های ضخیم، پلیورهایی که تا حد ممکن آزادی حرکت را نگیرند و از همه مهم‌تر کلاه مناسب، از بدن محافظت نمود. توصیه می‌شود به جای پوشیدن یک لباس ضخیم از چند لایه لباس نازک‌تر استفاده شود زیرا هوا بین لایه‌های مختلف مانند یک عایق گرما عمل می‌کند و اجازه از دست دادن گرما را به بدن نمی‌دهد.

کنترل دمای محیط

راه‌های زیادی برای کنترل دمای محیط وجود دارد. ارزیابی تأثیر‌ات شرایط دمایی به ویژه زمانی که با هوای بیش از اندازه سرد و گرم به عنوان یک مسئله اصلی روبرو هستیم نسبتاً آسان است. برای حل این مسئله، باید از معیارها و ابزارهای متنوعی بهره برد. مشکل دمای هوا اغلب به مواردی مثل آب و هوای عمومی محیط (که تأثیر بسزایی بر دمای محیط کار دارد)، تکنولوژی تولید (که اغلب منبع تولید گرما یا سرماست) و در نهایت شرایط و نوع کاری که انجام می‌شود (با توجه به روش انجام آن و مدت زمان انجام کار) بستگی دارد. به منظور حل این مسئله باید به فاکتورهای شخصی مانند نوع پوشش، تغذیه، عادت‌های شخصی و سن و جنس  نیروی کار نیز توجه نمود و بر اساس مجموع این فاکتورها نسبت به کنترل دما اقدام نمود. زیرا هدف نهایی از کنترل دمای محیط کاری بالا بردن میزان راحتی و در نتیجه کارایی نیروی کار است.

در فرآیند کنترل دمای محیط کار باید یک یا چند مورد از موارد زیر اجرایی گردد:

  1. تنظیم دمای اتاق کار با جلوگیری از ورود هوای سرد یا گرم محیط بیرون. (برای این کار می‌توان از مواد ویژه و عایق برای ساخت دیوارها و سقف استفاده نمود، از پنجره‌های دو جداره استفاده کرد و یا از تهویه مناسب بهره برد. البته نصب سیستم تهویه هوا هزینه بر است به ویژه در کارخانه‌های بزرگ اما در برخی موارد می‌تواند سرمایه گذاری مناسبی به حساب آید.)
  2. نصب سیستم‌های جابجایی هوا در کارگاه‌ها و محیط‌های کاری گرم که حتی می‌توان به صورت طبیعی و با استفاده از این خاصیت که هوای گرم به سمت بالا حرکت می‌کند انجام گیرد.
  3. جداسازی و ایزوله کردن منابع گرما از محیط کار مانند عایق بندی لوله‌های گرم، استفاده از مواد عایق در دیواره کوره‌ها و ...
  4. کنترل رطوبت هوا و تنظیم آن در سطوح پایین برای مثال با جلوگیری از خروج بخار آب از تجهیزات و لوله‌ها؛
  5. تهیه لباس‌ها و تجهیزات مناسب برای کارگرانی که در معرض گرما یا سرمای شدید قرار دارند؛
  6. کاهش مدت زمان در معرض گرما یا سرما بودن برای مثال با خودکار کردن سیستم، کنترلی نمودن و یا شیفتی نمودن کار.
  7. در نظر گرفتن یک محیط کاملاً مطلوب و مناسب از لحاظ آب و هوایی برای زمان‌های استراحت کارکنان و جهت تجدید قوای آن‌ها.
  8. در نظر گرفتن دسترسی به نوشیدنی خنک برای کارکنان در معرض گرما و بالعکس دسترسی به نوشیدنی‌های گرم برای کارکنان در معرض سرما.

مطلب مرتبط بعدی: سیستم تهویه مطبوع در کارخانه

مطلب مرتبط قبلی: چگونه روشنایی کارخانه را تنظیم کنیم؟