Online User جلسه دوم: عناصر و اجزای بازی (بازیکن، اقدام و بازدهی) - مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی - تحقیق در عملیات - مدیریت تولید - ...

جلسه دوم: عناصر و اجزای بازی (بازیکن، اقدام و بازدهی)
نویسنده : محسن رحیمی - ساعت ۱٠:٥۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/٩/٩
 

در این بخش به تعریف مفهوم "بازی" از منظر علم تئوری بازیها می پردازم و سعی می کنم به صورت مفهومی، برخی عناصر و اجزاء مربوط به یک بازی را معرفی می کنم. در هر بازی سه عنصر اساسی وجود دارد که عبارتند از 1- بازیکنان 2- اقدامات و 3- بازده. به طور خلاصه می توان گفت در هر بازی کلیه بازیکنان قصد دارند تا با اتخاذ بهترین تصمیم ها و انجام بهترین اقدامات بیشترین بازدهی را برای خود کسب کنند.

برای مطالعه ادامه مقاله روی "ادامه مطلب" کلیک نمایید.

(730 کلمه)

مطلب مرتبط بعدی: جلسه سوم: چگونه یک بازی نرمال را به زبان ریاضی و در قالب ماتریس بنویسیم؟

مطلب قبلی: مقدمه ای بر تئوری بازی ها


بازیکنان (Players): اولین جزء هر بازی «بازیکن» است. بازیکن می تواند یک فرد، گروه، شرکت و یا دولت باشد. مهمترین نکته در خصوص بازیکن آن است که دارای ویژگی تصمیم گیرنده بودن است.

اقدامات (Actions): عنصر بعدی بازی مربوط است به تصمیماتی که بازیکنان می توانند بگیرند و آن ها را انجام دهند که به آنها «اقدام» گفته می شود. در هر بازی بازیکنان می توانند از بین مجموعه ای از اقدامات، یکی را انتخاب و انجام دهند. مثلاً در یک حراجی، که چندین نفر برای تصاحب یک کالا رقابت میکنند، کلیه آنها بازیکن محسوب می شوند و ارائه یک قیمت خاص یک اقدام برای بازیکنان آن بازی محسوب می شود. در رابطه بین خریدار و فروشنده، اقدامات خریدار عبارتند از خرید یا عدم خرید یا در بازار بورس به عنوان یک سرمایه گذار، تصمیم در خصوص خرید یا فروش یک سهم، میزان این خرید و فروش و ... می تواند مجموعه اقدامات بازیکن آن بازی به حساب آیند. همچنین در انتخابات رای دادن به یک کاندیدای خاص، اقدام به شمار می آید و ...

بازدهی (Payoffs): آخرین عنصر مهم هر بازی چیزی نیست جز نتیجه و بازدهی اقدامات بازیکن که باعث ایجاد انگیزه برای بازیکن جهت ادامه بازی می شود. به نظر شما بازیکنان در یک بازی به دنبال حداکثر کردن بازدهی خود هستند یا اقدامات دیگر بازیکن ها هم برای آنها مهم است؟ اصلاً بازدهی چگونه تعریف می شود؟ این بازدهی چگونه به صورت تابع مطلوبیت که متغیرهای آن اقدامات بازیکن هستند مدل می شود؟

قبل از ورود به مباحث کمی ریاضی تر میخواهم شما را با یک دسته بندی مرسوم در تئوری بازیها آشنا کنم. در حقیقت می توان گفت دو نوع از بازیها قابل طراحی و تعریف هستند. نوع اول به بازی نرمال (Normal Form) یا ماتریسی یا استراتژیک معروف است. این دسته از بازیها نوع ساده بازی هستند و بازیکنان به صورت همزمان اقدامات خود را اجرا می کنند و از تصمیم بازیکنان دیگر بی خبر هستند. در این نوع بازی ها، بازدهی هر بازیکن به صورت تابعی از اقداماتی که می تواند انجام دهد قابل بررسی است. نمونه ای از این بازی، زدن پنالتی توسط بازیکن فوتبال و همزمان تصمیم دروازه بان برای انتخاب سمت درست برای گرفتن توپ است. در این بازی بازیکنان از تصمیمات طرف مقابل بی خبر هستند و همزمان اقدام می کنند.

دسته دوم بازیها به بازیهای گسترده (Extensive Form) معروف هستند و اجرای تصمیمات بازیکن ها در این دسته از بازیها دارای زمان بندی مشخص است و هر بازیکن در یک زمان مشخص باید از بین چند اقدام یکی را انتخاب نماید و خواهید دید که بهترین نحوه نمایش این بازی (بر خلاف نوع نرمال که توسط ماتریس نمایش داده می شود) ساختار درختی است. برای نمونه در بازی شطرنج معمولاً بازیکن سفید ابتدا حرکت می کند و بازیکن سیاه می تواند حرکت سفید را ببیند و بر اساس آن واکنش دهد و بازی به همین ترتیب ادامه می یابد. بازی دیگری که در این گروه قرار دارد اما کمی با شطرنج متفاوت است پوکر است. شاید این بازی در کشور ما زیاد طرفدار نداشته باشد اما ساختار جالبی دارد که البته در اینجا فرصتی برای توضیح آن وجود ندارد اما توصیه می کنم با جستجو در اینترنت نحوه کار آن را بیاموزید. در این بازی بازیکنان بر اساس اطلاعاتی که دارند (کارت های بازیکن) و دیگران از آنها بی خبرند، شرط بندی می کنند (اقدام) و البته این بازی دنباله دار است و همه همزمان تصمیم نمی گیرند. بازیکنان تنها شرط ارائه شده از بازیکنان قبل از خود را می بینند و از کارت های آنها اطلاعی ندارند. در این بازی هر بازیکن در هر زمان و مکان متفاوت از بازی اطلاعات متفاوتی (گاهاً متناقض) می تواند دریافت کند که مدل نمودن بازی را بسیار مشکل می کند اما در این خصوص نیز در آینده صحبت می کنم.

در ادامه بحث و در مطالب بعدی به مباحث ریاضی و چگونگی نمایش بازی نرمال از طریق ماتریس می پردازیم.