Online User عوامل فیزیکی موثر در محیط کار: دما (گرما - قسمت دوم) - مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی - تحقیق در عملیات - مدیریت تولید - ...

عوامل فیزیکی موثر در محیط کار: دما (گرما - قسمت دوم)
نویسنده : محسن رحیمی - ساعت ٩:۱۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٤/٢٧
 

بیماری های شغلی ناشی از گرما:

بطور کلی کارکردن در محیطهای خیلی گرم علاوه بر تولید خستگی، تحریک پذیری، و کاهش ظرفیت جسمانی و روانی، سبب بروز بیماریهای مختلف می شود که در زیر به چند یک از مهمترین آنها می پردازیم :

گرفتگی و تشنجات عضلانی : این ناراحتی در کارگرانی که کارهای عضلانی سنگین را در محیطهای خیلی گرم انجام می دهند زیاد دیده می شود ( مانند کارگران سوخت انداز، کارگران معادن حاره، کارگران کوره های ذوب فلزات،....). این ناراحتی ابتدا با سر درد و سرگیجه مختصری شروع شده و سپس بیکباره دردهای عضلانی دست و بازو و سپس شکم شروع می شوند که علت آن از دست دادن آب و املاح بدن بخصوص سدیم در نتیجه تعریق می باشد.

گرما زدایی : این بیماری بعلت کار طولانی در زیر نور مستقیم و شدید آفتاب و گرمای ناشی از آن حادث می گردد. در نتیجه، مرکز تنظیم حرارت در مغز بعلت تاثیر مستقیم اشعه حرارتی از کار می افتد و انسان قادر به ادامه کار نخواهد بود. ضربان غیر عادی نبض، تنگی نفس، سرگیجه، استفراغ و عدم قدرت شناسایی از علائم گرما زدگی هستند و امکان مرگ نیز زیاد می باشد. بیمار قبل از مرگ به سیانوزه و بیهوشی دچار می گردد و دارای پوستی گرم و خشک می شود.

آستنی مخصوص : علت این بیماری ضعف در گردش خون و در جبران مایعات از دست رفته می باشد و معمولا در کارگرانی که عرق زیاد می کنند بروز می کند. بیمار معمولا از ضعف، خستگی و سرگیجه شکایت نموده و ممکن است نشانه هایی از اسهال و استفراغ نیز داشته باشد. در معاینه پوست بیمار مرطوب، نبضش تند و ضعیف و فشار خونش پایین است.

بیماریهای پوستی : در محیطهای گرم و مرطوب کارگران معمولا از یک عارضه پوستی بنام میلیر قرمز (MILIAIRE ROUGE) شکایت دارند که ناشی از اختلالات در عملکرد غدد مترشحه عرق می باشد. این عارضه که بویژه در نواحی از بدن که توسط لباس پوشیده است بروز می کند، بصورت جوشها و پلاکهای قرمز رنگ و خارش داری است که در صورت عرق کردن شخص با سوزش همراه است.

استرس گرمایی : تحقیقات انجام شده در سال 1367 برای بررسی شاخصهای استرس گرما در صنایع لاستیک سازی توسط دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، و همچنین بررسیهای انجام شده در سال 1367 در یک کارخانه ریخته گری برای تعیین شاخص بهینه استرس گرمائی برای کارگران شیفت کار که توسط دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی به اجرا در آمد همگی اذعان از آن دارند که استرس گرمائی ناشی از فرایندهای صنعتی آثار نامطلوبی چون عدم آسایش کارگران، افزایش بیماریهای گوناگون، افزایش حوادث و بالاخره کاهش راندمان تولید را بدنبال دارد. این تحقیقات نشان دادند که با تعیین شاخصهای استرس مانند اندازه گیری دمای بدن، ضربان نبض، و میزان تعریق 4 ساعته می توان استرس گرمایی حاصل از فرایند تولید و گرمای طبیعی را اندازه گیری کرد.

تدابیر حفاظتی و پیشگیری از خطرات گرما:

تدابیر زیر برای پیشگیری از گرمازدگی و حفاظت کارگران در مقابل خطرات ناشی از گرمای زیاد در محیط کار بسیار موثر هستند.

  • قرار دادن حجابهایی مثل صفحات فلزی، براق و منعکس کننده بین کارگر و منبع گرما برای محافظت کارگران در مقابل تشعشعات و حرارت ناشی از آن.
  • تخلیه مطلوب هوا و بخارات از طریق دستگاهها مکنده و نصب دستگاههای تهویه و خنک کننده در محل کار.
  • پوشانیدن منبع حرارتی توسط لایه ای از یک جسم دافع و جذب کننده حرارت برای جلوگیری از اینکه خود این حفاظ تبدیل به یک منبع حرارتی نشود باید آنرا پیوسته بوسیله آب یا باد خنک کرد.
  • مجهز کردن کارگران به لباسهای مخصوص، عایق و خنک کننده.

معمولا در کارگران در محیط های دارای رطوبت بالا مانند کار در کارگاه های ریسندگی و بافندگی، در تصفیه خانه های شکر، در کارخانه های شیمیایی، کمپوت سازی نساجی و بالاخره در لباسشویی ها و غیره، نه تنها باید کاهش دما توسط دستگاههای تهویه مطبوع انجام گیرد بلکه با استفاده از تهویه های مکنده باید بخار را به خارج هدایت کرد و اصولا باید سعی کرد که رطوبت نسبی را بین 40 تا 70 درصد نگاه داشت. باید توجه داشت که استفاده از پینکه یا وسائل مشابه فقط به جابجایی هوا و حرکت آن در محیط بسته کمک می کند و هیچگونه تعویضی در هوای داخل محیط ایجاد نمی کند و رطوبت را نیز کاهش نمی دهد.

در شرایط آب و هوایی خشک و در مواردی که حرارت تشعشعی و درجه حرارت بالا با هم همراه باشند، مثلا در صنایع فولاد، در کارگاههای ریخته گری، در اطراف کوره های سخت کاری سطحی، در صنایع شیشه سازی، در کارخانجات نورد گرم، سرامیک سازی و در آهنگریها که علاوه بر گرمای زیاد تشعشعات مادون قرمز و ماوراء بنفش نیز وجود دارد باید حتما علاوه بر دستگاه تهویه مطبوع و تعویض هوای خشک و خنک کردن هوا از حبابهای محافظتی و سایر تدابیر ذکر شده در بند 1، 3، 4، استفاد نمود. از آنجا که هوای خیلی خشک نیز ایجاد الکتریسیته ساکن می نماید و باعث خستگی مفرط و بیماریهای خاص تنفسی می شود نصب دستگاههای تهویه و تعویض هوا در محل کار ضروری است.

پست مرتبط بعدی:

پست مرتبط قبلی: عوامل فیزیکی موثر در محیط کار: دما (گرما – قسمت اول)