Online User عوامل فیزیکی موثر در محیط کار: آلودگی هوا (قسمت دوم) - مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی - تحقیق در عملیات - مدیریت تولید - ...

عوامل فیزیکی موثر در محیط کار: آلودگی هوا (قسمت دوم)
نویسنده : محسن رحیمی - ساعت ٤:۱۱ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٥/٦
 

بیماری های ریوی ناشی از استنشاق گرد و غبار های معدنی

از مهمترین بیماریهای ناشی از گرد و غبار معدنی می توان (سیلیکوزیس) (Silicosis)   را نام برد که در اثر استنشاق مستمر در ذات سیلیکم آزاد شده در معادن ایجاد می شود . معدن کارانی که در معادن طلا ، مس ، گرانیت ، قلع ،... کار می کنند ، و همچنین کارگران سنگ تراش ، سرامیک ساز ، سفال ساز ،کوزه گر ، شیشه ساز ، کارگران کارخانجات فولاد سازی ، کارگران شن زن ، قالبگیرها و بالاخره کارگران کارخانه های ساخت پودرهای لباسشوئی و پاک کننده ها در معرض ابتلا به این بیماری ریوی قرار دارند . این نوع بیماری ریوی در سه مرحله انجام می پذیرد : مرحله سبک که بین یک تا  سال طول می کشد و شامل علائمی مانند تنگی نفس ، سرفه های خشک یا خلط دار می باشد ، مرحله متوسط که در آن تنگی نفس ، سرفه ، مشاهده نواحی مات در ریه همراه با شنیدن صداهای برونشیال عارض میگردد، بالاخره مرحله تشدید که به عدم کارایی می انجامد و از طریق فیبروز ریوی عوارض قلبی نیز ایجاد می شوند.

از دیگر بیماریهای ریوی معدنی می توان از آزبستوزیس (Asbestosis) نام برد که در اثر استنشاق گرد و غبار پنبه نسوز یا پنبه کوهی در معادن ، در آسیابها،در کارخانجات نساجی و ریسندگی و بافندگی و بالاخره در کارخانجات لنت ترمز و صفحه کلاج سازی بوجود می آید . از علائم این بیماری نیز تنگی نفس و سرفه می باشد . تحقیقات انجام شده توسط مدرسه عالی حفاظت و بهداشت کار وابسته به وزارت کار و امور اجتماعی در سالهای 65 و 66 در کارخانجات ایرانیت تهران و لنت ترمز ایران و همچنین در کارخانه آزبست معدن بهبندان نشاندهنده این بود که میزان غلظت الیاف آزبست در بعضی از قسمتهای هر سه واحد صنعتی مذکور بیش از دو برابر حداکثر مجاز بوده و اکثر این کارگران به بیماریهای  ریوی و جنبی دیگر دچارند . علل عمده بالا بودن آلودگی را می توان در روشهای نامناسب استخراج و تصفیه ، تماس مستقیم و مداوم کارگران با الیاف آزبست ، روشهای نامناسب و نسبتا ابتدائی تولید در واحدهای تولید مصنوعات آزبستی ، استفاده از دستگاهها و ماشین آلات فرسوده و قدیمی ، و بالاخره در عدم وجود و یا عدم استفاده کامل و صحیح از سیستمهای مناسب کنترل و جمع آوری گرد و غبار و الیاف آز بست دانست .

کارگران معدن ذغال سنگ در معرض بیماری ریوی به اسم ( آنتراکوزیس ) (Anthracosis) می باشند که در اثر استنشاق گرد و غبار ذغال حادث می گردد . از علائم این بیماری خونریزی ریه ، نفس تنگی و سرفه می باشد . تحقیقات انجام شده از سال 1361 به بعد بر روی 4756 نفر از شاغلین در معادن ذغال سنگ حوزه کرمان و البرز مرکزی که توسط مرکز بهداشت صنعتی ذوب آهن اصفهان بعمل آمده حاکی از اینستکه میزان گرد و غبار هوای کارگاههای زیر زمینی معادن ذغال سنگ ما چندین برابر مقادیر مجاز بین المللی است . دلایل عنوان شده حاکی از آن است که:

1-              برنامه مهار کردن گرد و غبار در معادن ذغال سنگ را اجرا نکرده ایم در صورتیکه جوامع صنعتی از دیر باز مقدار گرد و غبار در کارگاههای خود را به کمتر از 2 میلیگرم در متر مکعب هوا رسانیده اند .

2-              در ضمن ابزار کارگاههای کوه بری و استخراج معادن ذغال سنگ ایران بسیار ابتدایی هستند و به جهت باریکی عرض مفید رگه ذغال و شکستهای سخره بستر رگه در بسیاری از معادن بخصوص البرز مرکزی استفاده از وسائل پیشرفته صنعتی در کارگاه پیشروی و استخراج ممکن نیست . به همین جهت تعداد مبتلایان ما به امراض ریوی چندین برابر جوامع صنعتی است . از نظر بیماری زائی ، یافته های این بررسی عبارتند از 1- کوتاهی مدت اشتغال و از کار افتادگی زودرس 2-فراوانی سایه های بزرگ ریوی و تحول سریع آنها در مشاهدات رادیوگرافی ، و بالاخره ناتوانائی های تنفسی .

پیشنهادات اصلاحی داده شده عبارتند از اجباری کردن معاینات استخدامی و دوره ای، تقلیل مدت زمان اشتغال و استفاده از تکنولوژی نیمه مکانیزه .

از دیگر بیماریهای ریوی ناشی از استنشاق گرد و غبارهای معدنی می توان بیماریهایی را که در معادن فلزات مانند معادن آلومینیوم ، آهن ، قلع ، سولفات باریم ،... بوجود می آیند را نام برد .

مطلب مرتبط بعدی:عوامل فیزیکی موثر در محیط کار: آلودگی هوا (قسمت سوم)

مطلب مرتبط قبلی: عوامل فیزیکی موثر در محیط کار: آلودگی هوا (قسمت اول)