Online User عوامل فیزیکی موثر در محیط کار: تشعشعات (قسمت اول) - مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی Industrial Management

مدیریت صنعتی - تحقیق در عملیات - مدیریت تولید - ...

عوامل فیزیکی موثر در محیط کار: تشعشعات (قسمت اول)
نویسنده : محسن رحیمی - ساعت ۳:٥۱ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٥/٢٠
 

اشعه ها بر دو نوع هستند : اشعه های یونساز و غیر یونساز

  • اشعه های یونساز به اشعه هائی گفته می شود که انرژی موجود در آنها در اتمهائی که این اشعه ها را دریافت می کنند تولید یونیزاسیون می نمایند ، مانند اشعه های آلف ، بتا ، و ایکس
  • اشعه های غیر یونساز به مناطقی از طیف الکترومانیتیک گفته می شود که فوتونهای منتشر در آن مناطق در شرایط عادی قادر نیستند در اتمهای ملکولهائی که آنها را جذب می کنند تولید یونیزاسیون بنمایند ، مانند اشعه ماوراء بنفش اشعه مادون قرمز ، اشعه های مرئی .

با توجه به اینکه خطرات حرفه ای مربوط به اشعه های غیر یونساز در بخش نور بحث شد، لذا در این قسمت فقط در مورد اشعه های یونساز صحبت خواهیم کرد .

برای درک و فهم بهتر اشعه های یونساز ابتدا باید اتم را تعریف کرد .

اتم و ساختمان آن : همانطوریکه همگی میدانیم، هر جسمی از کوچکترین ذرات خود یعنی اتمها تشکیل شده است . هر اتم نیز از یک هسته و ابری از الکترونها که بدور آن با فواصل معین و با سرعت زیاد در چرخشند ، تشکیل شده است . الکترونها در عین حال که بدور هسته اتم خود در چرخشند ، بدور خودشان نیز چرخشهای وضعی دارند . هسته اتم تقریبا تمام جرم اتم را تشکیل می دهد و دارای بار الکتریکی مثبت است . در صورتیکه الکترونها دارای بار الکتریکی منفی می باشند . در درون هسته اتم نیز نوترونها و پروتونها قرار دارند که اولیها دارای بار الکتریکی خنثی و دومیها دارای بار الکتریکی مثبت هستند . عده پروتونهای هسته را عدد اتمی و عد ه پروتونها و نوترونهای هسته را عدد جرمی یا جرم اتم گویند . در بعضی عناصر اتمهائی وجود دارند که تعداد پروتونهای آنها مساوی ( یعنی عدد اتمی مساوی ) ولی تعداد نوترونهایشان متفاوت است ( جرم اتمی متفاوت ) . این نوع اتمها را ایزوتوپ گویند . از انواع ایزوتوپهای یک عنصر بعضیها پایدار و برخی دیگر ناپایدارند . ایزوتوپهای ناپایدار یا برانگیخته به ایزوتوپهائی گفته می شود که در هسته اتمهایشان تعداد نوترونها و پروتونها با حالت تعادل هسته وفق نمی دهند و از این رو با جذب یا دفع یک یا چند نوکلئون ( مجموع ذرات تشکیل دهنده هسته اتم ) و همچنین با تشعشع انرژی زیادی خود اتم آنها بحالت تعادل در می آید . بنابراین عناصری که در آنها اتمهایی با هسته های ناپایدار وجود دارند ، هسته اشان بتدریج شکسته شده و ذراتی از آن بخارج پرتاب می گردد . این نوع اتمها منبع انرژی می باشند . این قبیل ایزوتوپها را رادیواکتیو و این خاصیت ، یعنی خاصیت صادر کردن اشعه ، را رادیواکتیویته می نامند. اجسام رادیواکتیو سه نوع اشعه آلفا ، بتا، و گاما از خود منتشر می کنند.

امروزه خاصیت رادیو اکتیویته را مصنوعا با ایجاد عدم تعادل در هسته های پایدار نیز تولید می کنند که در فعالیتهای طبی، صنعتی، بیولوژیکی، ... کاربردهای فراوان دارد.

مطلب مرتبط بعدی:عوامل فیزیکی موثر در محیط کار: تشعشعات (قسمت دوم)

مطلب مرتبط قبلی: عوامل فیزیکی موثر در محیط کار: آلودگی هوا (قسمت ششم)